തിരുവനന്തപുരം : സ്വകാര്യ ബസുകൾ വെറ്റ് ലീസിന് എടുത്ത് സർവീസ് നടത്താനുള്ള കെഎസ്ആർടിസിയുടെ തീരുമാനം പുതിയ സാമ്പത്തിക ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറക്കുന്നു. നിലവിലുള്ള സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിക്കിടെ സ്വകാര്യ ബസുകളെ ആശ്രയിച്ചുള്ള സർവീസ് വ്യാപനം കോർപ്പറേഷന്റെ ചെലവ് കുറയ്ക്കുമോ അതോ ദീർഘകാല സാമ്പത്തിക ബാധ്യത വർധിപ്പിക്കുമോ എന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം.

കണക്കുകൾ പറയുന്നത്

നവംബർ 2-ന് പുറത്തുവന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം ആദ്യഘട്ടത്തിൽ 1,000 സ്വകാര്യ ബസുകൾ വെറ്റ് ലീസ് വ്യവസ്ഥയിൽ ഏറ്റെടുക്കാനാണ് നീക്കം.

കിലോമീറ്ററിന് ₹50 നൽകാമെന്നാണ് ഗതാഗത വകുപ്പിന്റെ നിർദേശം. ബസ് ഉടമകൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നത് ₹55 ആണ്.

1,000 ബസുകൾക്ക് കിലോമീറ്ററിന് ₹50 എന്ന നിരക്ക് കണക്കാക്കിയാൽ:

| ഒരു ബസിന്റെ പ്രതിദിന ഓട്ടം | 1,000 ബസുകളുടെ പ്രതിദിന വാടക |
| -------------------------- | --------------------|
| 150 കിലോമീറ്റർ | ₹75 ലക്ഷം |
| 200 കിലോമീറ്റർ | ₹1 കോടി |
| 250 കിലോമീറ്റർ | ₹1.25 കോടി |

200 കിലോമീറ്റർ പ്രതിദിന സർവീസ് എന്ന സാങ്കൽപ്പിക കണക്കിൽ:

* ഒരു ബസിന് പ്രതിദിനം ₹10,000.

* ഒരു ബസിന് മാസം ₹3 ലക്ഷം.

* 1,000 ബസുകൾക്ക് മാസം ₹30 കോടി.

* ഒരു വർഷം ₹360 കോടി.

കിലോമീറ്ററിന് ₹55 നൽകേണ്ടിവന്നാൽ ഇതേ 200 കിലോമീറ്റർ കണക്കിൽ പ്രതിമാസ ചെലവ് ₹33 കോടിയും വാർഷിക ചെലവ് ₹396 കോടിയുമായി ഉയരും.

ഇവ നിർദേശിച്ച നിരക്കിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള കണക്കുകളാണ്; അന്തിമ കരാർത്തുകയോ യഥാർഥ സർവീസ് ചെലവോ അല്ല.

കെഎസ്ആർടിസിയുടെ നിലവിലെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി
-------------------------------
കണക്കുകൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരു പ്രധാന വസ്തുതയും പുറത്തുവരുന്നു.

* കെഎസ്ആർടിസിയുടെ 2025 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ പ്രവർത്തന വരുമാനം: ₹2,792 കോടി.

* അതേ വർഷത്തെ പ്രവർത്തന നഷ്ടം (PBILDT): ₹1,124 കോടി.

* ശമ്പളച്ചെലവ് പ്രവർത്തന വരുമാനത്തിന്റെ 78 ശതമാനം.

* ഇന്ധനച്ചെലവ് പ്രവർത്തന വരുമാനത്തിന്റെ 50 ശതമാനം.

സെന്റർ ഫോർ പബ്ലിക് പോളിസി റിസർച്ചിന്റെ പഠനത്തിൽ ഒരു സീറ്റിന് ഒരു കിലോമീറ്റർ എന്ന അടിസ്ഥാനത്തിൽ കെഎസ്ആർടിസിയുടെ പ്രവർത്തനച്ചെലവ് ₹1.35 ആണെന്നും സ്വകാര്യ സ്റ്റേജ് ക്യാരേജുകളുടേത് ₹1.02 ആണെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

പദ്ധതിയിൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട പ്രധാന കാര്യം...

വെറ്റ് ലീസ് കരാർ പ്രകാരം ബസിന്റെ ഉടമ ഇന്ധനം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രവർത്തനച്ചെലവുകൾ വഹിക്കുകയും ഡ്രൈവറെ നൽകുകയും ചെയ്യുമെന്നാണ് പുറത്തുവന്ന വിവരം. കണ്ടക്ടറെ കെഎസ്ആർടിസി നിയമിക്കും. അതിനാൽ കിലോമീറ്ററിന് നൽകുന്ന തുക മാത്രം കെഎസ്ആർടിസിയുടെ പൂർണ പ്രവർത്തനച്ചെലവായി കാണാനാവില്ല.

അതേസമയം, സ്വകാര്യ ബസുകൾ ഏറ്റെടുക്കുന്നതിലൂടെ പുതിയ ബസുകൾ വാങ്ങുന്നതിനുള്ള വലിയ മൂലധനച്ചെലവ് ഒഴിവാക്കാൻ കെഎസ്ആർടിസിക്ക് സാധിക്കുമെന്ന വാദവുമുണ്ട്.

ഉയരുന്ന പ്രധാന ചോദ്യങ്ങൾ

* ഓരോ ബസും പ്രതിദിനം എത്ര കിലോമീറ്റർ ഓടിക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്?

* യാത്രക്കാരിൽനിന്നുള്ള ടിക്കറ്റ് വരുമാനം എത്രത്തോളം വാടകച്ചെലവ് നികത്തും?

* യാത്രക്കാർ കുറവുള്ള റൂട്ടുകളിൽ സർവീസ് നടത്തിയാലും കിലോമീറ്റർ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വാടക നൽകേണ്ടിവരില്ലേ?

* 1,000 ബസുകൾക്ക് പുറമെ പദ്ധതി വിപുലീകരിച്ചാൽ സാമ്പത്തിക ബാധ്യത എത്രത്തോളം ഉയരും?

* നിലവിലുള്ള കെഎസ്ആർടിസി ബസുകളുടെ പരിപാലനവും സർവീസ് കാര്യക്ഷമതയും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം ഈ പദ്ധതി നടപ്പാക്കാൻ കഴിയുമോ?

പൊതുഗതാഗത മേഖലയെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് പ്രധാനമാണ്. എന്നാൽ അതിന്റെ സാമ്പത്തിക ഉത്തരവാദിത്വം എത്രത്തോളം വരുമാനത്തിലൂടെ തിരിച്ചുപിടിക്കാനാകും എന്നതും സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കേണ്ടതുണ്ട്. സ്വകാര്യ ബസ് ഉടമകൾക്ക് ആശ്വാസമാകുന്ന പദ്ധതി കെഎസ്ആർടിസിക്ക് അധിക സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയാകാതിരിക്കാൻ വ്യക്തമായ സാമ്പത്തിക പഠനവും സുതാര്യമായ കരാറും അനിവാര്യമാണ്.

C-MEDIA NEWS DESK | www.cmediaonline.in