രാഷ്ട്രപതിയുടെ ഒപ്പുവെക്കലോടെ ഈ നിയമനിര്‍മാണം പ്രാബല്യത്തില്‍ വന്നിരിക്കുകയാണ്. ദേശീയ ബഹുമതികളെ അവഹേളിക്കുന്നത് തടയുന്നതിനുള്ള നിയമ ഭേദഗതിയിലൂടെ രാജ്യത്തിന്റെ ദേശീയ ഗീതത്തിനും ഇനിമുതല്‍ കടുപ്പമേറിയ നിയമ സംരക്ഷണം ലഭ്യമാകും.

പുതിയ നിയമപ്രകാരം വന്ദേമാതരം ആലപിക്കുന്നത് മനഃപൂര്‍വം തടസ്സപ്പെടുത്തുകയോ അതിനായി ഒന്നിച്ചുകൂടുന്ന സദസ്സിനെ തടയുകയോ ചെയ്യുന്നത് ഗുരുതരമായ കുറ്റകൃത്യമായി കണക്കാക്കും. ഇത്തരത്തിലുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങളില്‍ ഏര്‍പ്പെടുന്നവര്‍ക്ക് മൂന്ന് വര്‍ഷം വരെ തടവുശിക്ഷയോ പിഴയോ അല്ലെങ്കില്‍ രണ്ടും കൂടിയോ ലഭിച്ചേക്കാം. കൂടാതെ, ഇതേ കുറ്റം ആവര്‍ത്തിക്കുന്നവര്‍ക്ക് കുറഞ്ഞത് ഒരു വര്‍ഷത്തെ തടവുശിക്ഷ നിര്‍ബന്ധമായും അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.

പാര്‍ലമെന്റിന്റെ ഇരുസഭകളും ഏതാനും ദിവസങ്ങള്‍ക്ക് മുമ്പാണ് ഈ ചരിത്രപരമായ ഭേദഗതി ബില്ല് പാസാക്കിയത്. ജൂലൈ 29-ന് രാജ്യസഭ ബില്ലിന് അംഗീകാരം നല്‍കിയപ്പോള്‍ ജൂലൈ 30-ന് ലോക്‌സഭയും ബില്ല് പാസാക്കി കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാരിന്റെ നയപരമായ തീരുമാനത്തിന് പിന്തുണ നല്‍കി. തുടര്‍ന്നാണ് ഓഗസ്റ്റ് 11-ന് രാഷ്ട്രപതി ബില്ലില്‍ ഒപ്പുവെച്ച് ഔദ്യോഗിക നിയമമാക്കി മാറ്റിയത്.

ദേശീയ ബഹുമതികളെ അവഹേളിക്കുന്നത് തടയുന്നതിനുള്ള 1971-ലെ നിയമത്തിലെ സെക്ഷന്‍ 3 ഭേദഗതി ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് പുതിയ വ്യവസ്ഥകള്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. മുമ്പ് ഈ നിയമത്തിലെ സംരക്ഷണം 'ജന ഗണ മന' എന്ന ദേശീയ ഗാനത്തിന് മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ദേശീയ ഗീതമായ വന്ദേമാതരത്തെ അവഹേളിക്കുന്നതും തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നതും തടയാന്‍ പ്രത്യേക നിയമ വ്യവസ്ഥകള്‍ നിലവിലില്ലായിരുന്നു എന്ന പോരായ്മയാണ് ഇതിലൂടെ പരിഹരിക്കപ്പെട്ടത്.

ഇന്ത്യന്‍ സ്വാതന്ത്ര്യസമര ചരിത്രത്തില്‍ നിര്‍ണായക പങ്ക് വഹിച്ച ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാറ്റര്‍ജി രചിച്ച 'വന്ദേമാതരം' എന്ന ഗാനത്തിന് ദേശീയ ഗാനമായ 'ജന ഗണ മന'യ്ക്ക് തുല്യമായ പദവിയും ആദരവും നല്‍കണമെന്ന് 1950 ജനുവരി 24-ന് ഭരണഘടനാ നിര്‍മാണ സഭയുടെ അധ്യക്ഷനായിരുന്ന ഡോ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ് പ്രസ്താവിച്ചിരുന്നു. ആ ചരിത്രപരമായ പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ തുടര്‍ച്ചയായാണ് ഇപ്പോഴത്തെ നിയമനിര്‍മാണം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.

കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം വന്ദേമാതരം ആലപിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വ്യക്തമായ ഔദ്യോഗിക പ്രോട്ടോകോളും മാര്‍ഗനിര്‍ദേശങ്ങളും പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതനുസരിച്ച് വന്ദേമാതരത്തിന്റെ ആറ് സ്റ്റാന്‍സകള്‍ അല്ലെങ്കില്‍ മൂന്ന് മിനിറ്റും 10 സെക്കന്‍ഡും ദൈര്‍ഘ്യമുള്ള ഭാഗമാണ് ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങുകളില്‍ പാടേണ്ടത്. ദേശീയ ഗീതത്തിന്റെ അന്തസ്സും പ്രാധാന്യവും ഉയര്‍ത്തിപ്പിടിക്കുന്ന രീതിയിലാണ് പ്രോട്ടോകോള്‍ രൂപകല്‍പ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.

രാഷ്ട്രപതിയുടെ വരവ്, ദേശീയ പതാക ഉയര്‍ത്തല്‍, സംസ്ഥാന ഗവര്‍ണര്‍മാരുടെ പ്രസംഗങ്ങള്‍ തുടങ്ങിയ പ്രധാനപ്പെട്ട എല്ലാ ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങുകളിലും ഇനി മുതല്‍ വന്ദേമാതരം നിര്‍ബന്ധമായും ആലപിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ദേശീയ ഗീതം ആലപിക്കുമ്പോള്‍ സദസ്സിലുള്ള എല്ലാവരും എഴുന്നേറ്റുനിന്ന് പൂര്‍ണമായ ആദരവോടെയും ശ്രദ്ധയോടെയും നില്‍ക്കണമെന്നും പ്രോട്ടോകോളില്‍ കര്‍ശനമായി നിര്‍ദേശിക്കുന്നു.

രാജ്യത്തെ എല്ലാ സ്‌കൂളുകളിലും ഓരോ പ്രവര്‍ത്തിദിനവും വന്ദേമാതരത്തിന്റെ കൂട്ടായ ആലാപനത്തോടെ വേണം ആരംഭിക്കാന്‍ എന്ന് ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കുന്നു. വിദ്യാര്‍ത്ഥികളില്‍ ചെറുപ്പത്തിലേ തന്നെ ദേശസ്‌നേഹവും ദേശീയ ചിഹ്നങ്ങളോടുള്ള ആദരവും വളര്‍ത്തിയെടുക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങള്‍ക്കായി ഈ നിര്‍ദേശം നല്‍കിയിരിക്കുന്നത്.

ദേശീയ ഗീതവും ദേശീയ ഗാനവും ഒന്നിച്ച് ആലപിക്കേണ്ടിവരുന്ന സന്ദര്‍ഭങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം വ്യക്തമായ ക്രമം നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്. രണ്ടും ഒരുമിച്ച് വരുന്ന ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങുകളില്‍ വന്ദേമാതരം വേണം ആദ്യം ആലപിക്കാന്‍. അതിനുശേഷമായിരിക്കും ദേശീയ ഗാനമായ 'ജന ഗണ മന' ആലപിക്കുക. മുന്‍ഗണനാ ക്രമത്തില്‍ ഈ രീതി കര്‍ശനമായി പാലിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്.

ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം ജനുവരി 28-ന് തന്നെ വന്ദേമാതരം ആലപിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആദ്യഘട്ട പ്രോട്ടോകോളുകള്‍ പുറത്തിറക്കിയിരുന്നു. തുടര്‍ന്ന് 2026 ജൂലൈ ഒമ്പതിന് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും ചീഫ് സെക്രട്ടറിമാര്‍ക്ക് കത്തയച്ച് ഉത്തരവുകള്‍ കര്‍ശനമായി പാലിക്കാന്‍ ആവശ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു. സംസ്ഥാന തലത്തിലും പ്രാദേശിക തലത്തിലും നിയമത്തിന്റെ കൃത്യമായ നടത്തിപ്പ് ഉറപ്പാക്കുകയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

വരുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യദിന ആഘോഷങ്ങളില്‍ വിപ്ലവാത്മകമായ മാറ്റത്തിനാണ് രാജ്യം സാക്ഷ്യം വഹിക്കാന്‍ പോകുന്നത്. ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി ഇത്തവണത്തെ സ്വാതന്ത്ര്യദിന ചടങ്ങില്‍ ഡല്‍ഹി ചെങ്കോട്ടയുടെ കൊത്തളത്തില്‍ നിന്ന് വന്ദേമാതരം ആലാപനം ഉണ്ടായിരിക്കുമെന്ന് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം ഔദ്യോഗികമായി അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.